Reklama w internecie Porady » Strona działkowiczów Bielany Wzgórze Elbląg
 
 




Strona działkowiczów - Bielany Wzgórze
bielanywzgorze.elblag.pl

 
Porady


JESIEŃ

KONIEC SEZONU MIECZYKÓW I DALII
Mieczyki przestały już kwitnąć, a dalie i pacioreczniki po pierwszych przymrozkach stracą liście i kwiaty. Właśnie wtedy należy ściąć ich część nadziemną do 10–20 cm. Następnie wykopuje się organy podziemne i oczyszcza z gleby. Kłącza pacioreczników i karpy dalii układa się w skrzynkach i przysypuje wilgotnym, włóknistym torfem. Podobnie traktujemy bulwy mieczyków, choć nie są one aż tak wrażliwe na przesuszenie. Skrzynki przetrzymujemy w ciemności, w temperaturze 5–8°C.

SADZIMY CEBULOWE
Pięknie kwitnące wiosną rośliny cebulowe uzyskamy, jeśli właśnie teraz posadzimy je do gruntu. We wrześniu i październiku sadzi się m.in.: szachownice, narcyzy, hiacynty, kamasje, śnieżyczki, cebulice, psizęby, puszkinie, tulipany, szafirki, krokusy. Podstawową zasadą jest umieszczanie na takiej głębokości, jaka jest trzykrotna wysokość danej cebuli lub bulwy. Podczas sadzenia warto stosować specjalne koszyczki ułatwiające wykopywanie po kwitnieniu. Duży wybór cebul i akcesoriów do sadzenia na www.dzialkowiecsklep.pl

BALKONY NA JESIEŃ
We wrześniu warto zmienić rośliny w pojemnikach na typowo jesienne. Sadzi się wówczas m.in. pięknie kwitnące wrzosy, astry, a także kapusty ozdobne. Rośliny te znoszą dobrze jesienne przymrozki.

WŁASNE NASIONA
Wiele roślin ozdobnych łatwo tworzy samosiewy. Ich nasiona warto zebrać, zanim same się rozsieją. Oto gatunki, które wytwarzają żywotne nasiona: nagietek lekarski, eszolcja kalifornijska, kosmos podwójnie pierzasty, nachyłek barwierski i Drummonda, smagliczka nadmorska, aksamitka, rudbekia owłosiona, malwa, orlik, fiołek rogaty, krwawnik, rozchodnik okazały.

TRUSKAWKI
Początek miesiąca to ostatni moment na sadzenie truskawek z sadzonek pochodzących z rosnących roślin. Pamiętajmy, aby pobierać sadzonki ze zdrowych roślin, o pełnym wigorze, zdrowych. Ważna jest głębokość sadzenia – „serce” sadzonki powinno być trochę nad glebą. Zbyt głębokie sadzenie spowoduje zagniwanie, a zbyt płytkie zasychanie tej części, co w obu przypadkach zniszczy rośliny. Więcej o sadzeniu truskawek można przeczytać we wrześniowym wydaniu naszego nowego miesięcznika „Mój Ogródek” (cena – tylko 2,49 zł!).

PRZECHOWYWANIE OWOCÓW
Przygotowujemy pomieszczenia do przechowywania owoców – jeszcze przed zbiorami, aby mieć czas na odnowienie ścian i półek oraz pozbycie się obcych zapachów. Owoce powinny być składowane osobno, nie np. z warzywami, ponieważ łatwo chłoną obce zapachy, co wpływa negatywnie na ich smak. Czyste skrzynki z owocami ustawiamy tak, aby pozostawić wolne przestrzenie przy ścianach, co ułatwi swobodny przepływ powietrza i przedłuży przechowywanie. Ułatwi też utrzymanie w miarę jednorodnej temperatury podczas wietrzenia

MIEJSCE NA NOWE NASADZENIA
W drugiej połowie miesiąca można przygotować miejsce pod nowe nasadzenia. Usuwamy chwasty, uprawiamy glebę i dodajemy obornik lub kompost (organiczne) oraz nawozy mineralne (fosforowe i potasowe). Sprawdzamy pH gleby pamiętając, że większość gatunków sadowniczych potrzebuje lekko kwaśnego podłoża (ale borówka i żurawina lepiej rosną na kwaśnych glebach).

ROZMNAŻAMY PORZECZKI
Od połowy września tniemy sztobry porzeczki czerwonej. Sadzonki długości 15–20 cm pozostawiamy do kalusowania umieszczając końcówki pędów w wilgotnej mieszaninie piasku z torfem. Kalus powinien pojawić się po około 2 tygodniach. Pędy z kalusem lepiej się przyjmują i ukorzeniają. W ostatniej dekadzie września tniemy sztobry porzeczki czarnej, na których znajdują się 3–4 pąki.

PIELĘGNACJA WARZYW
Grządki odchwaszczamy, szczególnie tam, gdzie rosną warzywa poplonowe. W razie suszy warzywa nawadniamy, zwłaszcza kapustne, rzodkiewkę, rzodkiew, które są szczególnie wrażliwe na brak wody w okresie dorastania. Rozpoczynamy bielenie endywii, nakrywając główki skrzynką, doniczkami lub zawiązując je sznurkiem lub zakładając kołpaki z tektury. Po około 2 tygodniach tak wybielona endywia jest gotowa do zbioru. Kapustę brukselską trzeba już ogłowić, aby główki dorastały równomiernie i szybciej. Zagony po zebranych warzywach ciepłolubnych niezwłocznie należy uporządkować. W pierwszych dniach września można jeszcze wysiać ozime nawozy zielone

ZBIORY WARZYW
Kończą się zbiory warzyw ciepłolubnych, ich uprawy już likwidujemy. Niedojrzałe, ale wyrośnięte pomidory można przez jakiś czas przechować ułożone luźno w skrzynkach. W pomieszczeniu zapewniamy temperaturę około 14°C. Nieuszkodzone, zdrowe owoce dyni oraz wyrośnięte cukinie można przechować nawet kilka miesięcy w chłodnym miejscu (10–12°C). Zbieramy ostatnie strąki fasoli szparagowej. Fasolę na suche nasiona ścinamy, wiążemy w pęczki i podsuszamy w przewiewnym miejscu, aby nasiona doschły.
Zbieramy jesienne brokuły i kalafiory. Po wycięciu róż głównych brokułów, rośliny zostawiamy, by dorosły jeszcze róże boczne. Możemy już stopniowo wykopywać warzywa korzeniowe. Oprócz tego przez cały wrzesień korzystamy z wielu innych gatunków warzyw sezonowych oraz ziół.

JESIENNE SIEWY WARZYW

Do gruntu można posiać rzodkiewkę i niektóre warzywa liściowe: koper na zbiór na zielono, rokiettę siewną, roszponkę, szpinak i sałatę na przezimowanie. Przed spodziewanymi przymrozkami zasiewy trzeba nakryć agrowłókniną lub niskimi tunelami foliowymi.

JABŁOŃ
Wzrasta nasilenie występowania bawełnicy korówki. Mszyce tworzą na pniach i gałęziach jabłoni kolonie pokryte śnieżnobiałym woskowym nalotem. W miejscu ich żerowania pęka kora, tworzą się narośla. Drzewka są osłabione i podatne na uszkodzenia mrozowe. Należy niszczyć mechanicznie kolonie. Rany po cięciu zabezpieczać pastą Funaben Plus 03 PA

MARCHEW
Biały woskowy nalot wokół wykopywanych korzeni marchwi świadczy o obecności bawełnicy topolowo-marchwianej. Gdy mszyca występuje co roku licznie, a w pobliżu rosną topole, należy zrezygnować z uprawy marchwi lub uprawiać ją współrzędnie. Na korzeniach marchwi mogą znajdować się także wąskie ciemne korytarze, w których żerują białawe larwy połyśnicy marchwianki. Uszkodzone korzenie nie nadają się do przechowywania. Należy jak najszybciej wykopać marchew, aby uniemożliwić wyjście larw z korzeni na zimowanie.

NA PIETRUSZCE
Podczas zbioru na korzeniach można zauważyć ordzawienia występujące na całej ich długości. Spowodowane są obecnością w glebie nicienia szpilecznika baldaszkowca. Aby zapobiec uszkodzeniom, należy zachować dwuletnią przerwę w uprawie pietruszki.


JESIENNE INFEKCJE

W przypadku niektórych chorób do licznych infekcji dochodzi jesienią przez blizny po opadłych liściach, np. rak bakteryjny drzew owocowych atakujący głównie czereśnię, brzoskwinię, wiśnię i morelę. Bakterie zimują w ranach, zgrubieniach i deformacjach pędów. Należy usuwać pędy z objawami porażenia oraz opryskiwać drzewa, w okresie opadania liści jednym z preparatów miedziowych.


LATO



NA RABATACH
Pamiętajmy o regularnym odchwaszczaniu i podlewaniu. Nie powinniśmy dopuścić do więdnięcia roślin, ponieważ później mimo odzyskania turgoru wzrost i kwitnienie będą na pewno słabsze. Gdy rośliny intensywnie rosną i kwitną, ważne jest także ich nawożenie. Podczas kwitnienia rośliny potrzebują nawozów z przewagą potasu (K). Nawóz najlepiej rozsypywać pod roślinami małymi dawkami, 1–2 razy w miesiącu i pamiętać, aby potem rośliny podlać. W przypadku roślin wieloletnich zimujących w gruncie, ostatnie nawożenie powinniśmy wykonać pod koniec lipca.

NA BALKONIE

Podstawowy problem w tym czasie to zabezpieczenie roślin przed szybkim przesychaniem podłoża. Warto na przykład przesadzić rośliny z doniczek małych w większe. Można stosować doniczki samonawadniające. Wierzch podłoża warto też wyściółkować miałką korą lub białym, kamiennym grysem. Wygodnym rozwiązaniem na dłuższy czas są tzw. automatyczne konewki.

TRAWNIK A UPAŁY
Latem, kiedy jest upalnie, trudno jest tak przyciąć trawnik, aby potem wyglądał dobrze. Najczęściej krótko po koszeniu prezentuje się dobrze, ale później przesycha. Po pierwsze nie należy czekać aż trawa urośnie bardzo wysoko, lepiej ciąć częściej. Po drugie i najważniejsze, jeśli spodziewane są upały, trawnik kosimy wysoko. Podczas suszy należy też unikać nawożenia murawy. Jedynie intensywne podlewanie dobrze rozpuści nawóz i przemieści go pod powierzchnie gleby.

KONTYNUUJEMY FORMOWANIE KORON
Koncentrujemy się na formowaniu kątów u młodych drzewek. Do odginania częściowo zdrewniałych pędów stosujemy drewniane wykałaczki lub po odgięciu przywiązujemy sznurkiem.

NAWOŻENIE W SADZIE
W okresie intensywnego wzrostu zawiązków oraz młodych pędów rośnie zapotrzebowanie na azot, zatem należy podać roślinom drugą dawkę nawozu azotowego. Dokarmianie azotem powinno być wykonane do końca miesiąca. Przestrzeganie terminów nawożenia azotowego jest ważne dla wytrzymałości roślin na mróz. Zbyt późne nawożenie drzew pobudza je do wzrostu i naraża na przemarzanie zimą. Ważne jest stosowanie zalecanych dawek. Przenawożenie stymuluje wzrost wegetatywny i opóźnia wejście drzew w okres owocowania, pogarsza smak, wygląd i zdolności przechowalnicze owoców.

CZEREŚNIE I WIŚNIE
W końcu lipca kończą się ich zbiory. Zdejmujemy wtedy materiały chroniące przed ptakami i rozpoczynamy cięcie drzew. Zabieg należy wykonać w suchy, słoneczny dzień. Sprzyja to gojeniu się ran, co utrudnia infekcje grzybowe. Duże rany po wycięciu konarów warto też zasmarować Funabenem, farbą emulsyjną zawierającą środek grzybobójczy lub innym preparatem.

TRUSKAWKI
Pod koniec lipca usuwamy nadmiar rozłogów, ścinamy liście. Dzięki temu zniszczymy siedlisko patogenów wywołujących wiosną szarą pleśń oraz białą i czerwoną plamistość liści. Liście ścinamy kosą, sierpem lub sekatorem, tak aby nie uszkodzić serca roślin. Koszenie powinno się wykonać do 2 tygodni po zakończeniu zbiorów. Opóźnianie zabiegu skutkuje słabszym zawiązaniem pąków kwiatowych na rok następny oraz zmniejsza zimotrwałość roślin. Wysokość koszenia zależy od wieku roślin i wynosi około 4–7 cm (młodsze niżej, starsze wyżej). Wycięte resztki roślin, łącznie z zaschniętymi liśćmi oraz chwastami, usuwamy i niszczymy.

LETNIE WYSIEWY
W pierwszych dniach lipca wysiejmy kolejną partię nasion fasoli szparagowej. Można siać jeszcze buraki ćwikłowe i liściowe (do 10 lipca), a na rozsadniku – nasiona różnych sałat na jesienny zbiór. Pod koniec lipca w wolnych miejscach w warzywniku warto wysiać rzodkiewkę, rzodkiew, koper, szpinak, rukolę. Warzywa te urozmaicą jesienny jadłospis. Po zbiorze warzyw wczesnych po letnich uprawkach sadzimy rozsadę jesiennych warzyw kapustnych (brukselkę, jarmuż, brokuł, kalarepę, kalafior). W wielodoniczkach wysiewamy nasiona kapusty pekińskiej, którą posadzimy na miejsce stałe mniej więcej w połowie sierpnia.

Jeśli nie planujemy warzyw poplonowych, możemy po wczesnych warzywach wysiać rośliny bobowate lub inne, przeznaczone do przekopania jesienią na zielony nawóz.

PLONY Z WARZYWNIKA
Zbieramy zielone strąki groszku oraz różne warzywa liściowe. Wykopujemy czosnek z jesiennego sadzenia i dojrzałą już cebulę, uprawianą z dymki. Pod osłonami dojrzewają pomidory, ogórki i papryka. Owoce pomidorów i papryki zbieramy już wyrośnięte, czerwone oraz zapalone. Dorastają do zbioru strąki bobu – na zielone ziarno, a także fasoli szparagowej. Zbieramy już ogórki z gruntu i wczesne warzywa korzeniowe. Przygotowujemy letnie przetwory, zwłaszcza małosolne ogórki.

PRACE W WARZYWNIKU
Dbajmy o to, by nasze uprawy nie były zachwaszczone. Zwalczanie chwastów łączymy ze wzruszaniem międzyrzędzi. W lipcu większość gatunków warzyw wymaga intensywnego nawadniania – w okresie wzmożonego wzrostu. Niektóre gatunki trzeba jeszcze zasilić nawozami, zwłaszcza po zbiorach gatunki wieloletnie (rabarbar, szparag, szczaw). Pod osłonami troskliwie doglądamy wszystkich upraw.

NA WIŚNIACH
Brunatna zgnilizna drzew pestkowych powoduje więdnięcie i zasychanie wierzchołków pędów oraz kwiatów, obumarłe liście nie opadają, lecz przysychają do pędów. Owoce gniją i zasychają, pozostając na drzewie (mumie). Zarażone pędy i owoce należy usuwać. Na oprysk (Signum 33 WP, Score 250 EC, Switch 62,5 WG) jest już za późno – wykonuje się go na początku kwitnienia, a przy dużym zagrożeniu także w pełni kwitnienia.

NA CZEREŚNIACH
Na początku lipca larwy nasionnicy trześniówki po zakończeniu rozwoju w owocach spadają do ziemi. W przypadku znacznego uszkodzenia owoców późnych odmian oraz wiśni należy jak najszybciej zebrać wszystkie owoce, zanim larwy przedostaną się do gleby. Glebę pod drzewami warto przekopać (zniszczymy larwy).

NA JABŁONIACH
Owocówka jabłkóweczka uszkadza owoce w drugiej połowie lata. Motyle latają od połowy lipca do połowy sierpnia. Często gąsienica, zanim ostatecznie wgryzie się do owocu, uszkadza kilka przylegających do siebie jabłek. Zwalczanie (Calypso 480 SC) należy wykonać po upływie 2 tygodni od stwierdzenia wzrostu liczby motyli odławianych w pułapki feromonowe (przeważnie pod koniec lipca).

ZARAZA NA POMIDORZE
Choroba może doprowadzić do utraty plonu. Porażone części roślin należy usuwać. Rośliny opryskuje się co 5–7 dni preparatami roślinnymi (skrzyp polny i cebula) lub chemicznymi: Amistar 250 SC, Curzate M 72,5 WP, Signum 33 WG lub Timorex Gold 24 EC.

NA IGLAKACH
Przyczyną opadania części igieł jest trudny do zauważenia przędziorek sosnowiec. Najsilniej atakuje świerki (zwłaszcza ’Conica’). Sprzyja mu susza i wysoka temperatura. Zwalczanie najbardziej skuteczne jest na początku rozwoju, bezpośrednio po wiosennym wylęgu larw z zimujących na pędach jaj (od połowy kwietnia do końca maja). W lipcu rośliny można opryskiwać preparatem Polysect 003 EC.



WIOSNA



ZDEJMUJEMY OSŁONY

W marcu słońce potrafi już bardzo mocno ogrzewać glebę. Jeśli faktycznie nie jest ona zmarznięta i okryta śniegiem, to można się spodziewać, że rośliny budzą się pod wpływem ciepłych promieni słońca. Zdejmujemy wówczas osłony i rozgarniamy kopczyki z kory czy podłoża. Dzięki temu odsłonięte części roślin, nie będą narażone na duże wahania temperatur.

NA RABATACH
Nadszedł czas, aby przyciąć suche części nadziemne bylin. Teraz nic już im nie grozi ze strony zimy, więc w zasadzie wszystkie można przyciąć i zdjąć naturalną kołderkę z suchych, zeszłorocznych liści. Cięcie należy wykonać nisko, jednak pozostawiając około 5–10 cm nasady pędów, ponieważ niektóre byliny mają pąki odnawiające na pędach, tuż nad ziemią, a po ich wycięciu obumierają. Następnie wyrównujemy i odchwaszczamy rabaty, glebę z kopczyków rozgarniamy, nawozimy rośliny wcześnie wznawiające wegetację (np. pierwiosnki) i uzupełniamy ubytki kory.

DZIELENIE BYLIN
Wczesna wiosna to bardzo dobry czas na rozmnażanie bylin, które latem i jesienią pięknie kwitły. Jeśli pogoda dopisuje, można przystąpić do podziału m.in. astrów, liliowców, funkii, rudbekii czy tawułek. Wykopujemy duże rozrośnięte kępy i dzielimy je na kilka części (3–6). Następnie sadzimy bezpośrednio do gruntu, na wcześniej przygotowanym miejscu i podlewamy. Ponieważ rośliny te dopiero zaczynają tworzyć nowe pędy i liście, to podział nie będzie miał ujemnego wpływu na ich wzrost.

PACIORECZNIKI
W piwnicach cały czas przechowujemy dalie, mieczyki i pacioreczniki. Jednak te ostatnie należy już teraz posadzić do doniczek, aby latem osiągnęły imponujące rozmiary. Najpierw karpę należy podzielić na kilka części w miejscach naturalnych przewężeń. Następnie sadzimy je do dużych doniczek, wypełnionych podłożem torfowym. Do gruntu wysadzamy pod koniec maja, kiedy minie ryzyko przymrozków.

KĘDZIERZAWKA
Kontynuujemy opryskiwanie brzoskwiń (Syllit, Carpene) przeciwko kędzierzawości liści brzoskwini (do fazy nabrzmiewania pąków).

TORBIEL ŚLIW
Na śliwach już po 3–4 tygodniach po kwitnieniu niektóre zawiązki owoców są nadmiernie wyrośnięte, silnie wydłużone, spłaszczone, nie mają pestki – są to objawy choroby grzybowej torbieli śliw. Większość zainfekowanych owoców gnije i opada. Nieliczne wysychają i pozostają na drzewach (źródło infekcji wiosną). Aby temu zapobiec, należy przed pękaniem i na początku białego pąka, zastosować opryskiwanie drzew Syllitem.

CIĘCIE SANITARNE
Przeprowadzamy je przy okazji wiosennego cięcia. Z krzewów malin należy usunąć pędy z kilkucentymetrowymi podłużnymi lub okrągłymi galasowatymi wyroślami. Zimują w nich larwy pryszczarka malinowca lub galasówki maliniaka. Z porzeczki czarnej usuwamy suche pędy wraz z zimującymi w dolnej ich części gąsienicami przeziernika porzeczkowca. Z jabłoni i grusz wycinamy pędy ze zrakowaceniami, zabezpieczając rany po cięciu białą farbą emulsyjną z dodatkiem 2% Topsinu M. Usuwamy zmumifikowane owoce (źródło brunatnej zgnilizny) oraz uschnięte gałęzie wiśni, czereśni i śliwy zaatakowane przez tę chorobę.

NA ZIMUJĄCE SZKODNIKI
W okresie bezlistnym stosujemy Promanal (preparat na bazie oleju parafinowego) do zwalczania form zimujących mszyc, miodówek i przędziorków na drzewach i krzewach owocowych oraz ozdobnych.


KWIECIAK
W słoneczne dni, kiedy temperatura przekroczy +8°C, w okresie pękania pąków kwiatowych, zimowe kryjówki opuszcza kwieciak jabłkowiec. Jego obecność można stwierdzić strząsając z gałęzi chrząszcze na podłożoną pod drzewo płachtę. Przewidując szkodliwość kwieciaka, należy brać pod uwagę jego liczebność w poprzednim roku oraz ilość pąków kwiatowych w bieżącym roku. Szkodliwy jest tylko w latach słabego kwitnienia.

SADZENIE
Pod koniec miesiąca można przystąpić do sadzenia nowych roślin, pod warunkiem że gleba jest odpowiednio przygotowana, a temperatura powietrza już się ustabilizowała.

CZAS CIĘCIA
W drugiej połowie miesiąca można wykonać cięcie drzew i krzewów posadzonych jesienią. Drzewko bez rozgałęzień bocznych przycinamy na wysokości 70–80 cm od gleby, w odległości 0,5 cm nad zdrowym pąkiem (oczkiem). Cięcie powinno być wykonane ukośnie, pod kątem 45° (wtedy pąk nie zaschnie, a wyrastający z niego pęd będzie rósł prosto, stanowiąc przyszły przewodnik drzewa). Drzewka z rozgałęzieniami traktujemy nieco inaczej. Najpierw usuwamy wszystkie pędy z pnia do wysokości 60 cm. Wycinamy pędy rosnące pod zbyt ostrym kątem, a także te grubsze od przewodnika. Gałązek pierwszego piętra nie przycinamy. Pozostałe skracamy według zasady, że najdłuższe są te najniżej położone, a im wyżej, tym pędy są krótsze. Gdy drzewko było prawidłowo prowadzone w szkółce, to cięcie po posadzeniu ogranicza się tylko do usunięcia gałązek uszkodzonych. W krzewach porzeczki i agrestu przycinamy pędy na około 2–4 oczka.

ZRAZY
Początek marca to ostatni moment aby ściąć zrazy do przeszczepiania drzew, zanim całkowicie rozchylą się łuski pąków. Zrazy powinno się przechowywać w niskich temperaturach, aby utrzymać je w dobrej kondycji do czasu szczepienia (np. w chłodnej piwnicy, lodówce, zabezpieczając przed wysychaniem wilgotną szmatką i perforowaną folią). Co kilka dni należy sprawdzać ich stan i w razie potrzeby zwilżyć. W piwnicy końcówki pędów wkładamy w wilgotne podłoże np. piasek lub piasek z torfem, następnie zakładamy na nie worek foliowy.

UPRAWKI WIOSENNE
Jeśli gleba już rozmarzła i nieco obeschła, zaczynamy pierwsze wiosenne uprawki. Glebę można lekko wzruszyć, zastosować wieloskładnikowe nawozy mineralne (Azofoska, Fructus) i wymieszać je z wierzchnią warstwą gleby. Uprawę gleby wykonuje się także na miejscu przeznaczonym pod rozsadnik. Dobrze jest okryć go ciemną ściółką. W końcu miesiąca wykonujemy niezbędne prace pielęgnacyjne przy warzywach wieloletnich (odchwaszczanie, zasilanie, okrywanie). Warto już przygotować zagony pod siew nasion, wyznaczyć grządki, rzędy i ścieżki. Można już zakładać tunele niskie. Przy sprzyjającej pogodzie siejemy do gruntu warzywa wytrzymałe na niskie temperatury. Można sadzić już czosnek i cebulę dymkę.

POD OSŁONAMI
W zależności od przebiegu pogody, pod osłonami wysokimi można wysiać rzodkiewkę, koper, posadzić cebulę dymkę. Sadzimy wcześniej wyprodukowane lub zakupione rozsady wczesnych warzyw. Termin sadzenia jest jednak ściśle uzależniony od warunków pogodowych. Jeżeli jest jeszcze za zimno, trzeba poczekać z tymi pracami. W szklarni i w tunelu pędzi się szczypiorek, cebulę, pietruszkę i selery.

PRODUKUJEMY ROZSADĘ WARZYW
Jeśli mamy nasiona kardów i karczochów, to najwyższy czas na ich wysiew. Do doniczek z podłożem o średnicy 8–10 cm wysiewa się po 2 nasiona. Dobrze jest je wcześniej namoczyć przez 24 godziny w ciepłej wodzie (o temp. około 30°C). Zabieg ten znacznie przyspieszy wschody. Doniczki ustawia się w pomieszczeniu o temperaturze około 22°C. W drugiej połowie marca siejemy nasiona pomidorów (odmiany samokończące i wysokie), bazylię, majeranek i inne zioła (np. melisę, tymianek). Do czasu skiełkowania nasion utrzymujemy temperaturę 22–24°C, potem około 18°C.


ZIMA



OSŁONY DLA ROŚLIN
Wiele gatunków roślin ogrodowych wymaga osłon na zimę. Przede wszystkim chcemy chronić je przed niskimi temperaturami i intensywnymi wiatrami. W tym celu okrywa się rośliny tuż nad ziemią kopczykiem podłoża lub korą sosnową. Bardziej wrażliwe gatunki wymagają osłony całej części nadziemnej np. ze słomianej maty, białej agrowłókniny lub specjalnych kapturów ochronnych. Wszystkie te prace wykonuje się wtedy, kiedy temperatura przez kilka dni spada poniżej 5°C. Warto zawczasu przygotować niezbędne materiały.

GATUNKI ZIMOZIELONE
Zimozielone krzewy liściaste warto wcześniej okryć agrowłókniną, aby podczas dni słonecznych nie wysychały. Dobrze też jest rośliny podlewać, zanim nastąpią mrozy. U kolumnowych i krzaczastych form krzewów iglastych wykonuje się także obwiązywanie koron, aby nie deformowały się pod ciężarem mokrego śniegu.

NA RABATACH
Zanim nadejdą mrozy, należy zakończyć porządkowanie rabat. Usuwamy chwasty, opadłe liście i inne obumarłe resztki roślin. Nie wyglądają one estetycznie, a co ważniejsze, są miejscem zimowania chorób i szkodników. Dobrym sposobem na polepszenie zasobności i poprawienie struktury gleby jest stosowanie nawozów organicznych, jak obornik lub kompost, które należy wymieszać z wierzchnią warstwą podłoża.

SYSTEMY NAWADNIAJĄCE
Najwyższy czas aby spuścić wodę z instalacji wodnej. Każdy system nawadniający powinien być wykonany w taki sposób, aby woda mogła sama spłynąć najniżej położonym zraszaczem. Jednak aby mieć pewność, że woda nie zostanie w systemie i w dyszach zraszaczy, warto oczyścić system za pomocą kompresora.

PROFILAKTYKA
W ogrodach zagrożonych przez roślinożerne ssaki (sarny, jelenie, zające, króliki) zabezpieczamy drzewka i krzewy owocowe przed ogryzaniem. Aby odstraszyć je, zawiesza się mydełka opakowane w folię perforowaną na roślinach lub w ich pobliżu na wysokości 0,5–1,5 m. Polecane jest zakładanie na pnie perforowanych osłon, które chronią również przed gryzoniami (myszy i nornice).

KĘDZIERZAWOŚĆ
Przy temperaturze ponad 7°C można jeszcze przeprowadzić zabieg zwalczający kędzierzawość liści brzoskwini (Miedzian 50 WP, Miedzian Extra 450 SC, Carpene 65 WP, Syllit 65 WP).

LIŚCIE
Część zebranych liści można umieścić w kompostowniku, pozostałe – pod żywopłotem lub w zacisznym miejscu, aby mogły schronić się tam pożyteczne zwierzęta (jaszczurki, jeże).

MUMIE OWOCOWE
Zbieramy z drzew wiszące zmumifikowane (zaschnięte) owoce, które mogą stać się źródłem infekcji brunatną zgnilizną drzew pestkowych lub ziarnkowych. Najlepiej zakopać je w dole głębokości 60 0cm. Obecność licznych zaschniętych owoców jest sygnałem do przeprowadzenia zabiegów ochronnych wiosną.

ZIMOWANIE SZKODNIKÓW
Szkodniki już je rozpoczęły, z wyjątkiem nielicznych gatunków (np. piędzika przedzimka). Gdy nie ma liści, łatwo można odnaleźć i zniszczyć zimujące szkodniki. Na korze gałęzi (najczęściej w rozwidleniach) kremowobiałe jaja ułożone obok siebie w złożach po kilkaset sztuk składa znamionówka tarniówka. Z zeschniętych liści, zwiniętych przędzą i mocno przyczepionych do końca gałęzi buduje gniazda zimowe kuprówka rudnica. Wewnątrz znajduje się do dwustu gąsienic. Na pniach drzew i u podstawy grubych konarów złoża jajowe pokryte włoskami, składa brudnica nieparka. Wyglądają jak nieregularna lub owalna żółtobrunatna poduszeczka. 

W PRZECHOWALNI 
Przynajmniej raz w tygodniu róbmy przegląd i usuwajmy owoce z objawami chorobowymi. Pozostawienie ich z owocami zdrowymi przyczyni się do szybszego rozprzestrzeniania się chorób. W czasie przeglądów zabierajmy też owoce dojrzałe, nadające się do zjedzenia.

ZABEZPIECZENIA ROŚLIN
Chodzi nie tylko o mrozy zimowe, ale także zwierzęta, które mogą uszkodzić części nadziemne drzewek, w tym konarów szkieletowych i pni, co może skutkować zamieraniem roślin. W młodych nasadzeniach ważne jest chronienie systemu korzeniowego przed mrozami. W tym celu usypujemy kopczyki z ziemi, aby przykryć jednocześnie fragment odmiany szlachetnej. W razie zniszczenia części nadziemnej, w kolejnym roku będzie możliwe jej odtworzenie z pąków śpiących znajdujących się na przykrytej części pnia. U gatunków o niskiej zimotrwałości (np. brzoskwinia) można obwiązać drzewko słomą, zarówno pień, jak i nasadę konarów. Trzeba to zrobić bardzo starannie, by materiał izolacyjny dobrze przylegał i spełnił swoje zadanie. W pierwszej połowie miesiąca należy przygotować do zimy winorośl i jeżynę bezkolcową. Rozpięte rośliny odcina się od rusztowań i ostrożnie układa na ziemi, przysypuje ziemią lub innym materiałem np. słomą. W przypadku jeżyny pamiętajmy o wycięciu pędów, które owocowały w mijającym sezonie.

NAWOŻENIE W SADZIE
Można jeszcze zastosować nawozy fosforowe oraz zwapnować glebę, jeśli na podstawie odczytu pehametru stwierdziliśmy, że odczyn jest zbyt niski.

SADZENIE
Początek miesiąca to ostatnia szansa na posadzenie nowych roślin. Prace te można wykonać pod warunkiem, że ziemia jest niezmarznięta.

PĘDZENIE WARZYW
W warunkach domowych pędzimy pietruszkę na natkę, szczypiorek ogrodowy i cebulę na zielony szczypior, sadząc je do pojemników wypełnionych podłożem. Warto pomyśleć o pędzeniu kiełków. Kiełki warzywne oraz innych roślin wzbogacą nasz codzienny jadłospis w cenne składniki odżywcze.

PORZĄDKI PRZED ZIMĄ
Po opóźnionych zbiorach warzyw spod osłon trzeba uprzątnąć resztki roślin. Glebę nawieźć i uprawić. Przedtem konstrukcję szklarni warto oczyścić i zakonserwować, jeśli jeszcze pogoda na to pozwoli. Należy także uporządkować narzędzia i inne potrzebne środki do produkcji ogrodniczej (jeśli jeszcze tego nie zrobiliśmy). Zabezpieczamy przed mrozem resztki niewykorzystanych nawozów oraz podłoże do pędzenia warzyw czy też produkcji rozsady w kolejnym sezonie.

PÓŹNOJESIENNE ZBIORY WARZYW
Kto wcześniej zadbał o to, by przedłużyć okres zbiorów, to w listopadzie może zbierać jeszcze warzywa liściowe, rzepowate spod osłon, niekiedy też z gruntu, przy wyjątkowo długiej i ciepłej jesieni. Obrywamy główki kapusty brukselskiej i zbieramy świeże liście jarmużu, wycinamy rozety roszponki. Zależnie od przebiegu pogody, zbieramy szpinak. Wykopujemy jesienne pory do użytku bieżącego. Po zebranych warzywach grządki trzeba uprzątnąć, nawieźć i przekopać. Z myślą o wcześniejszych plonach marchwi i pietruszki oraz kopru, przed zamarznięciem ziemi wysiejmy ich nasiona na wcześniej już przygotowaną grządkę. Zasiewy te powinny być dokładnie oznaczone, aby wiosną uniknąć pomyłek.

Licznik monitoring pozycji odwiedzin